Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Burada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve tadımda no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla sayılır hem de bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Sonucu o anda kaydetmek gerekir, zira bellek çabucak silikleşir. Her çubuğu iki kez denemek hatayı önler çünkü kalabalık yerlerde ince notalar kolayca kaçırılır. Aroma gücü tek başına kalite göstergesi değildir; yalnızca gücü anlatır. Kısacası ilk tadımda acele etmemek ve kriterleri önceden netleştirmek işin temeli sayılır. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı cetvelle tartılır böylece notlar birbiriyle destekler. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa dikkat güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz üstelik baştan acele edip sonuç çıkarmak kolay yapılan bir hatadır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla hafif ve net gelir tabii ki bu düzen her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. Tadımda no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira asıl tat çoğu zaman bu kısımda saklıdır. Orta bölümde yoğunluk sıklıkla yükselir ve tonlar belirginleşir hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç eksik olur. Petit churchills yoğunluğu nasıl benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir nitekim bu sebeple yavaş gitmek fayda getirir. Son bölümde ısı yükseldiğinden sertçe tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınmış tütün asıl tadını ancak ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha adil değerlendirme verir. Evrelerin sınırı çoğu zaman keskin değildir, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak yeterlidir. Geçişleri yakalamak için çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Çok sık nefes almak ısıyı yükseltir hem de aromayı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur kılar her zaman sabit ışık ile sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu tadımcı için işe yarar bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı yapar. Bir belli belirsiz notayı, beş de ağızda uzun süre kalan güçlü aromayı anlatır bu sayede odak dağılmaz ve not doğruluğu yükselir. Petit julietas aroma profili gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda yer alır hem de sonradan bakıldığında neyi kastettiğiniz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Puanı yazmadan önce en az üç çekiş yapmak şarttır diğer taraftan ondalık puanlar yazmak fazladan bir karmaşa getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın orta noktası genellikle tercih edilen puandır, çünkü ılımlı çubuklar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki puanlar yalnızca belirgin hâllerde verilmelidir. Bu sayede not defteri ayırt edici olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını ve yoğunluğunu doğrudan değiştirir bu nedenle yanış çizgisinin eşit ilerlemesini de izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla keskin notalar çabuk öne çıkar nitekim ince çubuklarda ısı birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz ısınma hızı de tadı hemen değiştiren bir etkendir. Kalın çubuklarda duman daha yavaş gelir ama notalar sonradan belirir ve bu çabukluk aromanın algılanma süresini daraltır. Baldan yana yumuşak puro benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme dengesizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı yapar fakat gücünü azaltmaz tersine kalın çubukta duman daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara eklemek unutulmamalı. Farklı çaplarda iki çubuğu aynı oturumda denerken ilk olarak dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı içmek iyi olur. Böylece güçlü aroma ince olanın tadını gölgelemez. Aradaki bekleme zamanı en az otuz dakika tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki yoldan algılanır: damaktaki tat ve burnun yakaladığı koku oysa bu iki kanal karşılıklı besler fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek için ikisini ayrı yazmak iyi olur bu ayrım ilk bakışta önemsiz gelse de yorumları oldukça değiştirir. Nefesi ağızdan bırakırken burun yoluyla yavaşça çıkarmak burun geçişi yöntemidir örneğin hafif bir soluk aromayı çok zengin açar. Tadımda short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku katmanını belirgin verir ayrıca burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Short sports gibi ince bir çubuk de kuru tonu daha kısa geçirir sert bir çekiş ise narin tonları siler. Yoğunluk dilde zayıf ama burunda belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı önler. Yeni başlayan tadımcılar için önce koku yoluyla gelen ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Zamanla dil kısmı da ayrıntı vermeye başlar. Değişik aromaları adlandırmayı denemek algıyı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak yorulduğunda yoğunluk olduğundan zayıf hissedilir ayrıca öğün arasında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce ılık su almak yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü görmenizi mümkün kılar. Romeo y julieta wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur çünkü doymuş bir ağız en güçlü notayı bile soluk hissettirir. Şekersiz kahve kakao tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları gölgeler ayrıca buzlu sıvılar damağı duyarsızlaştırır hem de aroma hissini düşürür. Puritos serisi benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha net görünür o nedenle temizlik aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı korur gerçekten tatlı sıvıdan hemen sonra keskin tonlar olduğundan güçlü hissedilir. Doyduktan hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Su ve kahve haricinde çay da kullanılabilir; önemli olan içeceğin sade olmasıdır. Damak temizlendikten ardından iki üç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca girişilen değerlendirme çoğunlukla hatalı kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo ölçüsünde yanış kısa sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha dar bir alanda kalır üstelik ilk izlenim bu boylarda çabucak silinebilir. Bu yüzden başlangıç ile son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin ağırlığı daha büyüktür. Teneke kutulu mini sigarillo benzeri mini ölçü ise kakao notasını hızla ortaya koyup biter çünkü geçiş dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek çubuktan daha sağlam sonuç verir bu sebeple sakin ve eşit aralıklı nefes tercih edilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk notu belirler bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrı yazmak yararlıdır. Ölçü kısaldıkça aroma katmanı daralır, fakat güç algısı aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini puro notlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı bölüm açmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir tadım yoğunluk hakkında güvenilir bir yargı sunmaz demek ki her deneme önceki denemenin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ile zaman izlenimi değiştirir bu düzen birkaç denemeden ardından belirgin fayda verir. Dolayısıyla basit bir tadım defteri tutmak fayda sağlar yoksa aynı aromalar defalarca yeniden öğrenilir. Tadımda 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao tonu değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne geri dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu tadım notları gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına yol açar. Saat, puro ismi ve puan deftere yazılmalı nitekim en eski kayıtlar ileride okunduğunda ilginç farklar barındırır. Notlar birbirinden iki puandan çok fark varsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Defterde kısa ifadeler ayrıntılı anlatımlardan daha işlevseldir. Örneğin ikinci evre güçlü ahşap kokusu gibi bir kayıt yeterli sayılır. İleride okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, içimin ağızdaki ağırlığını anlatır; yoğunluk de notaların şiddetidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde hareket etmek zorunda olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha dürüst bir değerlendirme doğurur. El principe tadım notları benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir tonunu belirgin verebilir mesela sert bir duman zayıf bir tatla gelebilir. Dengeli onlu puro kutusu gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem tonunu güçlü tutar kaldı ki ağır bir içim notasız de olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro yüksek lezzet sunabilir aksi hâl de mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek iyidir. Gövdeye bakarak aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki ürün arasında yoğunluk ayrımı aramak ince bir iştir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ve düzenli not tutmayı ister. Nihayetinde en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, aroma izlenimini en az tütün kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir ortamda tütün hızlı yanar böylece baharatlı tonlar öne geçer bu nedenle oda şartlarını de deftere geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli havada de çekiş ağırlaşır hem de aroma silikleşir ısı de tütünün ısınma hassasiyetini etkileyen başka bir değişkendir. Tadımda la prado gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu nemi hesaba katmak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım daha doğru görülür tadım günü planlarken bu etkeni unutmayın. Havalandırma odadaki kokuları azaltır, yoğun koku ise koku duyusunu şaşırtır hâlbuki gerçek neden çoğu zaman odadaki nem veya esinti olur. Tadımı hep aynı odada yapmak en güvenilir yoldur. Kapalı bir odada duman birikirse ikinci denemenin tadı yanlış okunabilir. Kapı aralığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar fazla güçlüyse yanış yapısı şaşar.